Phương tiện giao thông đường bộ bao gồm: Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ: gồm xe ôtô, máy kéo, xe môtô hai bánh, xe môtô ba bánh, xe gắn máy và các loại xe tương tự, kể cả xe cơ giới dùng cho người tàn tật và phương tiện giao thông thô sơ đường bộ: gồm các loại xe không di chuyển bằng sức động cơ như: xe đạp, xe xích lô, xe súc vật kéo và các loại xe tương tự. Trong cuộc sống hàng ngày, tất cả các loại phương tiện này cùng tham gia giao thông. Tuy nhiên, hiện nay số lượng vụ tai nạn giao thông xảy ra với số lượng tăng nhiều về số lượng và có hậu quả đáng thương tâm. Vậy có phải tất cả các vụ tai nạn giao thông người điều khiển phương tiện đều bị  khởi tố Hình sự không? Điều kiện để họ phải chịu trách nhiệm hình sự khi gây tai nạn là gì? Bài viết này sẽ phân tích, làm rõ cấu thành của tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017.

– Thứ nhất, về mặt khách quan của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ:

Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, được hiểu là hành vi của người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ đã không thực hiện, thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định pháp luật giao thông đường bộ trong việc điều khiển phương tiện giao thông đường bộ.

+ Người điều khiển phương tiện có hành vi vi phạm các quy định của Luật Giao thông đường bộ và các quy định hướng dẫn thi hành Luật Giao thông đường bộ gây ra hậu quả là thiệt hại cho tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Còn các vi phạm khác về giao thông đường bộ không phải dấu hiệu của tội này.

+ Các hậu quả nghiêm trọng có thể kể đến như: làm chết người, gây tổn hại cho sức khỏe của một đến hai người với tỷ lệ thương tật của mỗi người từ 31% trở lên, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với tỷ lệ thương tật của mỗi người dưới 31% nhưng tổng tỷ lệ thương tật của tất cả những người này từ 41% đến 100%, gây tổn hại cho sức khỏe của người khác với tỷ lệ thương tật từ 21% đến 30% và còn gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ ba mươi triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, gây tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tỷ lệ thương tật của mỗi người dưới 21% nhưng tổng tỷ lệ thương tật của tất cả những người này từ 30% đến 40% và còn gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ ba mươi triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng, gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng.

+ Mối quan hệ nhân quả: Hành vi vi phạm các quy định về tham gia giao thông đường bộ là nguyên nhân dẫn đến hậu quả (tai nạn giao thông) gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe, tính mạng của người khác. Nếu thiệt hại không phải do hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ thì không cấu thành tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.

– Thứ hai, về mặt chủ quan của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ:

Được thể hiện do lỗi vô ý ( vô ý do quá tin hoặc do cẩu thả). Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được hoặc người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó.

 – Thứ ba, về chủ thể của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ:

Chủ thể của tội phạm là con người cụ thể thực hiện hành vi phạm tội, theo quy định của Luật Hình sự họ phải chịu trách nhiệm về hành vi đó.Chủ thể của tội phạm này phải là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định của pháp luật Hình sự. Chủ thể của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi.

Điểm đặc biệt đối với chủ thể của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ là người phạm tội có hành vi phạm tội khi đang tham gia giao thông đường bộ.

– Thứ tư, về khách thể của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ:

Hành vi phạm tội xâm phạm đến trật tự an toàn trong hoạt động giao thông đường bộ, đồng thơi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.

Về hình phạt của tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, tại Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định như sau:

+ Một là, phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm, được áp dụng trong các trường hợp: Làm chết người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

+ Hai là, phạt tù từ 03 năm đến 10 năm, khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau: Không có giấy phép lái xe theo quy định; Trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định, có sử dụng chất ma túy hoặc chất kích thích mạnh khác; Bỏ chạy để trốn tránh trách nhiệm hoặc cố ý không cứu giúp người bị nạn; Không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông; Làm chết 02 người; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%; Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

+ Ba là, Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm khi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:Làm chết 03 người trở lên; Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên; Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

+ Bốn là, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các hậu quả được nêu ở khung hình phạt thứ ba nếu không được ngăn chặn kịp thời.

Căn cứ vào mức độ nguy hiểm của hành vi, các tình tiết tăng nặng và tình tiết giảm nhẹ để xác định mức hình phạt tương  ứng. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Văn phòng Luật sư Thủ Đô chuyên cung cấp các dịch vụ pháp lý về vấn đề Hôn nhân và gia đình, Doanh nghiệp, Đất đai, Hình sự… Hãy gọi cho Văn phòng Luật sư Thủ Đô theo hotline: 19006197 để được tư vấn và giải đáp thắc mắc của bạn!