Làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người được hiểu là hành vi (một trong các hành vi) sau đây: Đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người. Qua bài viết này đội ngũ chuyên viên, Luật sư của văn phòng Luật sư Thủ Đô xin được phân tích bình luận để làm rõ cấu thành tội phạm của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người cũng như mức hình phạt của tội này dưới góc nhìn của Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017.

Thứ nhất, về mặt khách quan của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người:

+ Người phạm tội có hành vi đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật (như trâu, bò, gà, vịt) thực vật (như rau,…), sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người (như gà, vịt, bị nhiễm vi rút cúm A H5N1- là một loại vi rút cúm nguy hiểm có khả năng lây lan sang người và gây chết người ra khỏi vùng có dịch).

+ Người phạm tội có hành vi đưa vào hoặc cho phép đưa vào (từ nước ngoài vào) Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng truyền cho người.

+ Người phạm tội có hành vi khác (thường là không hành động) làm lây lan dịch bệnh cho người: Được hiểu là ngoài các hành vi nêu trên thì bất kỳ hành vi nào khác vi phạm các quy định về phòng chống dịch bệnh nguy hiểm như không tiêu hủy động vật, thực vật bị nhiễm bệnh, không khoanh vùng tẩy uế khu vực bị dịch bệnh, không tiến hành cách ly người bị nhiễm bệnh…từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh lây lan nhanh.

+ Hành vi nêu trên phải gây ra hậu quả là làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người (các dịch bệnh nguy hiểm cho người như dịch tả, dịch tiêu chảy cấp, dịch cúm A H5N1…). Hậu quả làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội này.

– Thứ hai, mặt chủ quan của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người:

Người thực hiện hành vi đối với tội này là do cố ý (cố ý trực tiếp), tức là nhận thức rõ hành vi của mình là hành vi trái pháp luật , thấy trước được hậu quả của hành vi và mong muốn cho hậu quả xảy ra.

– Thứ ba, về chủ thể của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người:

Chủ thể của tội phạm là con người cụ thể thực hiện hành vi phạm tội, theo quy định của Luật Hình sự họ phải chịu trách nhiệm về hành vi đó.Chủ thể của tội phạm này phải là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi theo quy định của pháp luật Hình sự. Người phạm tội có thể là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và từ đủ 16 tuổi trở lên.

Thứ tư, về khách thể của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người :

Hành vi nêu trên xâm phạm đến Quy định về quản lý, bảo vệ môi trường, ngoài ra còn xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người khác.

Về hình phạt, của tội làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm tại Điều 240 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định như sau:

– Một là, người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

+ Đưa ra hoặc cho phép đưa ra khỏi vùng có dịch bệnh động vật, thực vật, sản phẩm động vật, thực vật hoặc vật phẩm khác có khả năng lây truyền dịch bệnh nguy hiểm cho người, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác;

+ Đưa vào hoặc cho phép đưa vào lãnh thổ Việt Nam động vật, thực vật hoặc sản phẩm động vật, thực vật bị nhiễm bệnh hoặc mang mầm bệnh nguy hiểm có khả năng lây truyền cho người;

+ Hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người.

– Hai là, phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

+ Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh hoặc Bộ trưởng Bộ Y tế;

+ Làm chết người.

– Ba là, phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 12 năm:

+ Dẫn đến phải công bố dịch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ;

+ Làm chết 02 người trở lên.

– Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.